ففتا

سیف سرایی از کجاست؟

Adabiat wa hunarنوشته شده توسط رحیم ابراهیم
سیف سرایی یکی از سیماهای برازندۀ ادبیات اوزبیکی یا چغتای ادبیاتی در قرن هشتم در حوزۀ ادبی مصر است. او افزون بر شاعری به زبان اوزبیکی، مترجم توانا نیز است. برای اولین بار گلستان سعدی را به نام« گلستان بالترکی» به اوزبیکی ترجمه کرد. سرایی، زادگاهش را « قمیشلی یورت» معرفی میکند. در بارۀ در کجا بودن این جای، نظر قاطع وجود ندارد. پروفیسور نتن ملله یف، نویسندۀ کتاب معروف « اوزبیک ادبیاتی تاریخی» می نویسد که شاید منطقۀ « ساری قمیش» قزاقستان، همان قمیشلی یورت باشد.
اما من، به دلایل زیرین می گویم که زادگاهِ سیف سرایی، یورت قمیشلی در دامنه های کوه البرز در السوالی چمتال ولایت بلخ است.
قشلاقی به نام قمیشلی درین جا وجود دارد.
منطقۀ قمیشلی، ذاتا یورت است. یک جانب آن به چراگاه معروف دشتِ لیلی می رسد.
گلستان بالترکی، به لهجۀ قبچاقی ِ زبان اوزبیکی ترجمه شده. در اطراف و اکناف قمیشلی، و در دیگر نقاط ولایاتِ بلخ، سرپل،سمنگان، فاریاب، بادغیس قبچاق ها زندگانی دارند.
زبان دری را در زادگاهش آموخته است. با همین پشتوانه، گلستان را به تورکی ترجمه کرده است.
احتمالاً،سیف، اول از بلخ مهاجرت کرده به ماورأالنهر رفته است. از آنجا به سرای، مرکز آلتین اورده که یکی از مراکز خانهای تورک بود، سفرکرده. شاید، پیش از سقوط سرای، به مصر، حوزۀ فرمانروایی مملوک ها ( زمین داران) خود را رسانیده است. با احتیاط می توان گفت که درین جا به سرایی مشهور شده است.
سرای در کجاست؟
سرای نام پایتخت باتوخان در آلتین اورده در سواحل دریای ولگا در نزدیکی مسکو بود. این سلسله در سال ۱۳۹۵ میلادی توسطِ امیر تیمورکورگان سقوط داده شد. سرای در سال ۱۴۸۰ میلادی به کلی به ویرانه تبدیل گردید. ( اوزبیکی ملی انسکلوپیدیه، ج۷ ص ۵۲۶)
در خصوص حالات و آثار سیف سرایی، رجوع کنید به کتابِ « تاریخ ادبیات تورکی- اوزبیکی» ترجمه و تحشیۀ برهان الدین نامق شهرانی، ج اول، صص ۳۳۲- ۳۴۴٫

Short URL: http://www.turklar.com/?p=14138

Posted by on مرداد ۱۱ ۱۳۹۴. Filed under تازه ها, چهره ها, مقالات. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

© 2017 ففتا. تمام حقوق محفوظ و متعلق به ففتا است. ورود - میزبانی وب آی پی پلنز

مقالات منتشره در سايت ففتا بيانگر نظريات نويسندگان آن است و فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان مسئوليت آنرا ندارد. ازطرف اداره سايت