Warning: Parameter 1 to wp_default_scripts() expected to be a reference, value given in /home/turklar/public_html/wp-includes/plugin.php on line 601

Warning: Parameter 1 to wp_default_scripts() expected to be a reference, value given in /home/turklar/public_html/wp-includes/plugin.php on line 601
 ظهیرالدین محمد بابر | ففتا
ففتا

ظهیرالدین محمد بابر

* ظهیرالدین محمد بابر توغیلگنی نینگ ۵۳۳ ییللیگیBabur
* ظهیرالدین محمد بابر پادشاه نینگ منثور “نامه” لری:
*
بابر، اۉغیللری همایون میرزا و کامران میرزا همده یقین دوستی و عملدارلریدن بۉلگن خواجه کلان کبی تانیقلی کیشیلری و بیزگه تانیش بۉلمه گن بیر عده‌لرگه اتب منثور نامه لر یازگن. بو نامه لر تورلی حجم، مضمون و اسلوبگه اېگه. همایون، کامران میرزا و خواجه کلانلرگه یازیلگن نامه لرده کۉپراق اۉگیتلی سۉزلر و حکمدارلیک قیلیش یۉل-یۉریقلر اۉقتیریلگن بۉلسه-ده، بشقه نامه لرده اۉزی و اۉزگه شخصلرگه تېگیشلی موضوعلر اۉرین آلگن.
همایون میرزا و خواجه کلان گه یازیلگن نامه‌لر متنی “بابرنامه”ده کیریتیلگن. بیراق کامران میرزاگه یازیلگن نامه “بابرنامه”ده بۉلمه‌ی، اصل متنی تاتارستان مرکزی “قازان” یونیورسیتیسی کتابخانه‌سیده سقلنماقده. اونینگ فوتو کوپی‌سینی رحمتلی بېگعلی قاسموف میلادی ۱۹۹۷- ییلی “اۉزبېک ادبیاتی مسأله لری” ژورنالیده نشر قیلگن اېدی.
نامه متنینی هجری۱۳۶۷-ییلی تاشکېنتده مذکور ژورنالدن کۉچیریب آلیب، افغانستانده “بابر منگولیگی” آتلی رساله ده چاپ قیلگن اېدیک.(بابر منگولی، شبرغان، ۱۳۷۲، ۲۸-۳۰ بېتلر)
نامه ده بعضی بیر مهم سۉزلر بارلیگی اوچون سیز عزیز اۉقووچیلرگه قیزیق دېگن اۉی بیلن، اونینگ بیر بۉلیمی نی کېلتیره میز:
“نصیحتنامه بابرشاه به فرزند خود:
حضرت بابرشاه غازی تا… از هندوستان به قندهار فرستانید به فرزند خود میرزای کامگار.
فرزند ارشد و ارجمند سعادت نشان محمد کامران میرزا بهادرگا سلام محبت انجامیدن سۉنگ اُولکیم، کوکلتاش و ایچکی لارینگ بیله سبق اۉقورغه رجوع کېلتورب اېرمیش سېن. بو جهت‌تین کۉنگولگا سرور و خاطرگا حضور یېتیب نه بسیار خوشحاللیک یوز بېردی. تېنگری تعالی درگاهیدن امیدیم بار کیم جمیع قابلیت و صلاحیت بابندا کامل و مکمل بۉلوب، کمالغه یېتگای‌سېن. همیشه اوشبو طریقنی مرعی توتوب زنهار تقصیر قیلماگای سېن. نېچوک که حضرت خواجه حافظ دین منقول دور:
پیران سخن ز تجربه گویند، گفتمت
هان (ای) پسر که پیر شوی پند گوش کن(!)
اېشیتتیم کیم چغتای اېلی کیم حضرت مغفور و مرحوم سلطان حسین میرزادین قالیب تورلار کیم اُول اېل نینگ کۉپراک خراسان اېلی بیلان اۉلتوروب قۉپوب بسیار قابلیت و حیثیت پیدا قیلیب لطافت دین خالی اېرماس لار.
اگرچی خراسان اېلی خوش طبع اېل دورلار، حیثیت لاریدا سۉز یۉقتور، لاکن مذهب و ملت لاریدا تنگ بار. فتنه انگیز اېل دورلار. اۉغول نی اتادین، اتانی اۉغول دین ایرورلار. اولارنی یوزیگا فریفته بۉلوب اۉز احتیاطینگ نی قۉلونگدین بېرماگای سېن. تورک اولوسی دین اتاسی قول باشلاغان، اتاسی پتوی باشلاغان تۉره کۉرگان اېل بار کیم اتالاری اتا-انامیزگا خدمت قیلیب جان تارتیب، ایسیغ- ساووغ دا، سفر و حضردا بیرگا بۉلوب لحظه، بلکه لمحه ایریلمیان، خدمت شایسته قیلیب و بندیدا برجای کېلتورب تورلار، اُول اېل دین امتحان قیلیب سېن اېشیکینگا یۉل بېروب وکیل مطلق اېتیب غافل بۉلماغای سېن. کیچیک یاشلیق اېرسالاردین کېنگاش سۉروب، مصلحت[سیز] اصلا و مطلقا هیچ مهم غه اشتغال قیلماغای سېن، اندیشه لیق بېگ لار ایلان و عالی رأی قراچو دولتخواه لار کیم همیشه مهم مصلحت ایچیندا بۉلا کېلیب تورلار، الارنینگ سوال-جواب و کېنگاش لاریدین چیقماگای سېن. خوش آمدگوی سۉزی غه فریفته بۉلوب دولتخواه لار کیم دولتگا مناسب سۉزنی اېشیتیب کۉروب-بیلیب، کېلیب یوزونگا قاتیق ایتورلار، الارگا اچیغلماگای سېن. اگرچه یوزونگا فی‌الحال کۉرونور، آخر نېچه کۉپ کولدورور، مثل دور کیم، دوست ییغلاتور، دشمن کولدورا ایتور. دوست و دشمن نی تانیب بو مضمون بیلان عمل قیلماغای سېن….” (بابر منگولیگی، ۲۸-۲۹ بېتلر)

باری، ظهیرالدین محمد بابر هنگامی که پس از فوت پدر در ولایت فرغانه حکومت می کرد و شهر اندیجان را به جای تاشکند پایتخت خویش قرار داد؛ در مسند حکمرانی دو رقیب سرسخت داشت که یکی کاکایش امیر احمد حاکم سمرقند و دیگری مامایش محمود- حاکم جنوب فرغانه بود. بابر به توصیه مادر کلانش از یکی از رؤسای طوایف تاجیک به نام یعقوب استمداد کرد. یعقوب ابتدا به جنگ محمود رفت و او را بسختی شکست داد و سپس امیر احمد را هنگام محاصره انیجان دستگیر کرد. بابر که آن موقع در مضیقه مالی بود، خزانه امیر احمد در سمرقند را که دو کرور دینار زر بود به تصرف آورد و آن پول در آغاز سلطنت بابر در پیشرفت کارهایش خیلی مؤثر افتاد. بابر با وجود آنکه در آن زمان بیش از سیزده سال نداشت شعر می گفت و با وجود خردسالی، خوب هم شعر می گفت. این شعر را هنگام مبارزه با کاکایش امیر احمد سروده است:

با ببر ستیزه مـکن ای احـمد احــرار،
چالاکی و فرزانگی ببر عیانست.
گر دیر بپایی و نصیحت نکنی گوش،
آنجا که عیانست چه حاجت به بیانست.
منبع: http://www.maihan.org/site/?p=8707
اوشبو یوقاریده کی شعر قنچه توغری؟

Short URL: http://www.turklar.com/?p=14790

Posted by on بهمن ۲۵ ۱۳۹۴. Filed under تازه ها, چهره ها. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

© 2017 ففتا. تمام حقوق محفوظ و متعلق به ففتا است. ورود - میزبانی وب آی پی پلنز

مقالات منتشره در سايت ففتا بيانگر نظريات نويسندگان آن است و فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان مسئوليت آنرا ندارد. ازطرف اداره سايت