ففتا

وجه تسمیه(قابلی)یا(قابلی اوزبیکی)!

محمد کاظم “امینی”
وجه تسمیه(قابلی)یا(قابلی اوزبیکی)!
در سال ۱۹۲۴عیسوی (۱۳۰۱خورشیدی)نخستین لویه جرگه دوره امانیه به اشتراک نمایندگان ملت ازاقصای کشوردایرگردید. دراین دوره قرارشواهدومدارک مستندتاریخی ۲ نفرنماینده ازنایب الحکومگی میمنه بمرکزاعزام شدند. یکی ازانان میرزاتوره قل خان کوهی ودیگری حاکم محمدامین قیصاری بود.
میرزاتوره قل خان بامعیت ۵-۱۰نفرازنزدیکان وبستگان خویش رهسپارکابل کردید.
دران زمان برای رسیدن بکابل ۶ماه تمام بااسپ منزل زده وکوتل شیبررادورمیزدند.
میرزاتوره قلخان کوهی وهمراهانش بامواصلت بکابل درانجااقامت گزیده ورابطه نزدیکی باامیرامان الله خان برقرارمیکنند.
درابن جریان روزی سخن ازغذاهاوخوردنیهای مردم تورکستان ومیمنه بمیان میایدواعلیحضرت میل تناول غذاهای اوزبیکی رامینماید،میرزاتوره قل خان اشپزخانواده گی خودرابنام(قابل)که ازمیمنه باخوداورده است،فرامیخواندتا(پلواوزبیکی)مزه داری به امیر بپزد.تااین وقت درکابل ومناطق دیگرهیچ کسی بانام(پلواوزبیکی)اشنانبوده. امان الله خان ازدست پخت این اشپزمیمنه گی(قابل بای) خوشش آمده وی رادرقصرخویش استخدام میکندوقابل بای تااخرین روزها حاکمیت امیرامان الله خان(۱۳۰۸میلادی)برای وی اشپزی میکند.
پس ازاغازانقلاب وهرج ومرج وظهورحبیب الله کلکانی،قابل بای ازترس جان ازقصر فرارمیکند.چون رفتن به تورکستان مخاطره انگیزاست، قابل بای در کابل بیکار میماند به کمک دوستان کابلی خود، رستوران کوچک اوزبیک پلورا در بازار کابل، نزدیک مسجد پل خشتی باز نموده وابن غذای اصیل تورکی رارواج میدهد.دراین وقت غذای وی(بنام اوزبیک پلو)دربین کابلیان مشهورمیشود. باگذشت زمان کاروباروی رونق گرفته وکسان دیگری پیدامیشوندکه (قابلی پلواوزبیکی) می پزند.قابل بای رفته-رفته انقدرمشهورمیشود که این غذابانام وی گره خورده بنام(قابلی)یا(قابلی پلو) مشهورمیشود. بعدهاعده یی پیدامیشوندکه انرابشکل(کابلی پلو)میخواهندتحریف وجعل نمایند.قابل بای تادوران حکومت ظاهرشاه نیزهمین شغل خودرادوام میدهد.
وی برعلاوه اینکه نخستین اشپزماهرازتورکستان امروز دردرباربوده ترویج کننده ابن غذای اوزبیکی درسطح کشوراست،درعین حال اساسگذارنخستین رستوران تیپ اوزبیکی درسطح کشورنیزمیباشدکه این غذارابشکل یک غذای معروف درسطح مملکت،معرفی نمود.
پژوهش وتحقیق:محمدکاظم امینی

Short URL: https://www.turklar.com/?p=18404

Posted by on آذر ۱۹ ۱۳۹۷. Filed under تازه ها, نگاه. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

© 2019 ففتا. تمام حقوق محفوظ و متعلق به ففتا است. ورود - میزبانی وب آی پی پلنز

مقالات منتشره در سايت ففتا بيانگر نظريات نويسندگان آن است و فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان مسئوليت آنرا ندارد. ازطرف اداره سايت