ففتا

به مناسبت هشتادمین سالروز کاوش مزار امیر تیمور صاحبقران- قسمت چهارم

“معمای آرامگاه امیر تیمور …”


شهر لاجورد و مروارید سمرقند و گمانه زنی ها در مورد جای دفن تیمور! قسمت ۴
داکتر اکبر همت
شکوه و جلال سمرقند جلوه گر قدرت و تمدن پروری امیرتیمور را به رخ جهانیان میکشد!
سمرقند شهر باستانی مروارید, جاییکه روشنی از زمین میتابد, پایتخت سه ضلع چهان, درین شهر امیر تیمورهزاران استاکار راشد,کارشناس و مهندس را از تمام جهان اعم از هند, تورکستان, فارس و مغرب فراخواند.
گنبد های لاجوردی و مرمری میناتوری سفیر های تازه وارد اروپائی را شگفت زده میکرد. در بزرگترین آلاچیق قصر, میز بزرگ نقره ئی پوشانیده با آب طلا به بلندی قد انسان جلوه میکند. در مقابل آن بالشت ها با دوخت طلائی قرار گرفته که بالای آن شاه تیمور بیگ تکیه میزند. در عقب او پرده های نفیس ابرشمی با رنگ گل روز که با حلقه های طلائی مزین شده با لاجورد, لعل وجواهر و مروارید تجلی دارد که چنین هنگامه زیبائی را نه در پاریس دیده اند ونه در مادرید, سمرقند سمبول اقتدار امیر تیمور چغاتای, همه شاهان, امپراطوران و خانان آد زمان را تحت تآثیر قرار داده است (ترجمه از فلم مستند جستجوی آرامگاه تیمور).
در اواخر ماه می ۱۹۴۱ میلادی در اوزبیکستان همه چیز آماده بود تا کار بالای زیارتگاه امیر تیمور آغاز شود.
اکادمیسن قری نیازوف رئیس این پروژه تاریخی مقرر گردیده بود.
اکادمیسن تاش محمد نیازوویچ قری نیازوف (۱۸۹۷ – ۱۹۷۰) – ریاضیدان و مورخ جمهوری اوزبیکستان اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۴۳) و اولین رئیس آکادمی علوم اوزبیکستان (۱۹۴۳-۱۹۴۷). دکتر علوم فیزیک و ریاضی. رئیس هیئت کاووش مقبره امیر تیمور.
به خاطر ترجمه, تفسیر و توضیح نوشته صفحات تخته سنگ ها شرق شناس معروف, خبره و متخصص زبانهای قدیم و بزرگترین عالم باستانشناسی الکساندر سمیان از مسکو به تاشکینت تشریف آورد.
انتروپولوگ (انسان شناس) شناخته شده میخائیل هیراسیموف موئلف آثار بی نظیر (بازیابی چهره انسان از جمجمه) با همکاران خود از لنینگراد تشریف آورد.
نویسنده تاجیک صدرالدین عینی نیز در تشکیل هیئت جا گرفته بود.
در تشکیل این گروپ شاهد عینی حوادث که تا هنوز در قید حیات است فلم بردار ملک قیوموف نیز شامل میباشد.
دارنده مدال (هنرمند خلق شوروی) و همچنان مدال (قهرمان کار سوسیالستی) ملک قیوموف میگوید: ما گروپ فلم بردار پنج روز قبل حرکت کردیم و باخود علاوه به همه لوازمات فلم برداری یک پایه استیشن تولید برق با ظرفیت ۱۰۰ کیلو وات نیز با خود آوردیم.
فلم بردار جوان ملک قیوموف یکی از سه فلم برداری بود که باید همه پروسه کاووش زیارتگاه ویا مزار سلاله امیر تیمور را مستند سازی میکرد. ۲۷ ماه می سال مذکور یگ گروپ جداگانه متشکل از چند ژورنالیست, فتوگراف و فلم ساز وارد سمرقند شدند.
کار مقدماتی آغاز گردید. از ساختمانهای نزدیک لین های برق کشانیده شد و صندوقهای ابزار کار به داخل زیارتگاه انتقال داده شد.
ملک قیوموف: این پروژه رمزآلود طرف توجه جدی خلق سمرقند قرار گرفت و مردم از هر گوشه و کنار برای تماشای این واقعه تاریخی جمع شدند. روز اول در اطراف “گور امیر” هزاران شهروند جمع شدند و همه میخواستند ببینند و بفهمند چه و چگونه خواهد شد!
اول ماه جون ۱۹۴۱ میلادی در جلسه مشترک کمسیون های مختلف پروژه کاوش, قری نیازوف رئیس عمومی هدف این طرح را برای همه اعضا رسمآ ابلاغ کرد و گفت که هدف اصلی این کاووش عبارت است از بررسی و مطالعه کلتور, صنعت و تمدن سلاله امیر تیمور صاحبقران میباشد.
اما یک سوال اساسی که در جریان چند صد سال باعث کنچکاوی و تشویش علمای تاریخ, باستان شناسی و ارکیولوژی بود هنوز این سوال پابرجا بود.
میخائیل هیرسیموف توضیح داد که یکی از اهداف اصلی این پروژه همین است که باید ثابت شود که آیا واقعآ امیر تیمور در همین مزار دفن شده است!
درین سوال تنها مطالعه اسکلیت جمجمه میتوانست جواب قاطع بدهد که درین مقبره بنام (گور امیر) چه کسی مدفون هست!
ملک قیوموف: در بین میخائل سیمیانوف و صدرالدین عینی مناقشه صورت گرفت, عینی میخواست ثابت کند که امیر تیمور در همینجا (گور امیر) دفن است ولی سیمیانوف به صفت یک شرق شناس نامدار میگفت که امیر تیمور درینجا دفن نیست!
از مفسر فلم مستند: سیمیانوف به این باور بود که امیر تیمور ممکن است در یکی از محله های (اوترار قزاقستان “۱۸ فبروری ۱۴۰۵ میلادی”) مدفون باشد جاییکه فرمانروا در حمله خود به چین در آنجا با حیات خود وداع کرد!
تاریخ نگار خانم لینا میگوید: وقتیکه تیمور وفات کرد, تابوت آنرا از چوب ارچه آماده ساختند اما از قول بعضی از منابع دیگر تابوت تیمور را از چوب (قره یغاچ) ساختند و بطور مخفیانه تحت نام (پرنسس) به سمرقند آوردند و با براه انداختن تبلیغات اغوآ کننده در مورد زمان و مکان تدفین امیر تیمور, علمای دین با رعایت کامل مناسک دینی و مذهبی او را بخاک سپردند. علمای اکرام مراسم تقدیس را طوری ادآ کردند که آرامگاه تیمور از تحقیر و توهین امان بماند. اهل تصوف و دیگر علمآ هوشدار دادند هرکسیکه روح و روان امیر تیمور را ناراحت بسازد مریضی مهلک و بدبختی را دچار خواهند شد!
قری نیازوف فرضیه میخائیل سیمیانوف و صدرالدین عینی را در باب محل دفن امیر تیمور رد میکرد. او باور داشت که امیر تیمور در شهر هرات افغانستان دفن است چونکه پس از مرگ تیمور پسرش شاه رخ جنازه او را در هرات انتقال داده است به اینترتیب هر یک دلایل خود را داشتند.
در کنار این سه فرضیه فوق الذکر یک فرضیه دیگر هم وجود داشت که بعضی از اعضای کمسیون کاووش آنرا نفی نمیکردند و آن این بود که تیمور میتواند در جای تولدش در شهر سبز (شهر کش) مدفون باشد.
پایان قسمت چهارم
ادامه دارد

Short URL: https://www.turklar.com/?p=20068

Posted by on فوریه 16 2020. Filed under تاریخی, تازه ها, مطالب برگزیده. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

© 2020 ففتا. تمام حقوق محفوظ و متعلق به ففتا است. ورود - میزبانی وب آی پی پلنز

مقالات منتشره در سايت ففتا بيانگر نظريات نويسندگان آن است و فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان مسئوليت آنرا ندارد. ازطرف اداره سايت