ففتا

به مناسبت هشتادمین سالروز کاوش مزار امیر تیمور صاحبقران – قسمت پنجم



“معمای آرامگاه امیر تیمور” (جایگاه شاهرخ میرزا و الوغ بیگ)
داکتر اکبر همت
در کنار همه فرضیه ها در جستجوی محل دفن امیر تیمور یک فرضیه دیگر هم وجود داشت که بعضی از اعضای کمسیون کاووش آنرا نفی نمیکردند و آن این بود که تیمور میتواند در جای تولدش در شهر سبز (شهر کش) در جوار قبر پدر و مادرش مدفون باشد که در پهلوی مقبره والدین تیمور دروازه ورودی دیده میشود و احتمالآ این همان جاییکه تیمور در زمان حیات خود برای دفن شدنش آماده کرده است!
تا ماه جون ۱۹۴۱م هیچ کسی نمیدانست که مقبره امیر تیمور در شهر سبز خالی هست ویا که واقعآ او در شهر سبز در پهلوی والدین خود دفن هست! به همه حال تصمیم همین شد که اسکلیت امیر بزرگ جهان را ابتدآ باییست در زیارتگاه (گورمیر) در سمرقند جستجو کنند. بنابر قول تاریخدانهای قدیم, در مزار گورمیر نزدیکترین بازماندگان تیمور دفن گردیده اند که شامل پسران, نواده گان و نواده زادگان او میگردند.
محقق و پژوهشگر (قدامت تاریخی شرق) اکادمیسن معروف میخایل مسسان (Massan) در مقاله (مزار گورمیر) مینویسد: هنوز در سال ۱۹۲۵ میلادی در مقبره گور میر علامت های مرموز پارامقناطسی تابش اشعه ثبت گردیده است. در داخل قبر چیزی وجود دارد که شعاع مرموز را میتاباند. مردم اوزبیکستان همچنان همیشه در باره اسرارآمیز بودن مزار گور میر حکایت هایی داشتند. خانم اولگه پاگاریلووه (Pogorelova) کاندید اکادمی علوم تاریخ میگوید: در اطراف مزار ساحه مقناطسی یا انرژی باطنی را اندازه گیری کردند که قوه مقناطسی به مراتب بالاتر از دیگر جا ها بود و این رمزی بود که هیچ کسی نمیتوانست درباره ابرازنظر کند. در آن زمان نیز اکادمیسن میخایل مسسان از دولت تقاضا کرد که باید در مزار گور میر کاووش و تحقیقات صورت گیرد. مگر در آن زمان دولت جوان شورآها مشکلات زیاد دیگر داشت تا کاووش مقبره امیر تیمور.
به همه حال کاووش با گذشت ۱۶ سال از اولین درخواست در سال ۱۹۲۵م آغاز گردید. بنابر فرمان استالین کار کاووش را بتاریخ اول جون ۱۹۴۱م شروع کردند. اعضای هیئت پلان کار پروژه را آماده ساختند. هیراسیموف رئیس گروپ پیشنهاد کرد که باید قبر های سه نسل تیموری باز گردد تا مطالعه گردد که آیا قبرها واقعآ متعلق به سلاله تیموری ها هست و آیا در بین آنها خود امیر تیمور وجود دارد یا خیر!
ملک قیوموف: تصمیم گرفته شد که اول باید کاووش از مقبره شاهرخ آغاز گردد.
دوم جون که روز رسمی هم بود ساعت هشت صبح در مزار (گور میر) جمع شدند. همچنان استاکار های معروف را هم دعوت کردند که باییست نظارت میکرد تا تخته سنگ های مرمری در جریان کار متضرر نشود و به نوشته های روی سنگ آسیب نرسد. دو نفر هم از خبرگان زبان شناس مقرر شده بودند تا نوشته های تخته سنگ ها را درج اسناد بکنند که در صورت تخریب سنگ یا شکستن آن دقیق فهمیده شود که کرام حرف در کدام نقطه سنگ حک شده است!
تاریخ دوم جون دقیق ساعت هشت صبح پروژکتور یا نورافگن ها را روشن کردند و کار با بلند کردن تخته سنگ مقبره شاه رخ شروع شد.
از ویکپدیا دانشنامه آزاد: (شاهرخ میرزا (۸۰۷ – ۸۵۰ ه‍. ق/۱۴۰۵–۱۴۴۷ م) نام چهارمین پسر تیمور گورکانی (۷۷۱ – ۸۰۷ ه‍. ق/۱۳۷۰–۱۴۰۵ م) و یکی از جانشینان او و از بزرگترین پادشاهان تیموری است.
شاهرخ میرزا هنرپرور و ادب‌ دوست بود و به علم و هنر بسیار علاقه داشت. شورش‌های جدایی طلبانه را فرونشاند و بر آبادانی خراسان زمین همت گمارد. او پایتخت خود را از سمرقند به شهر هرات منتقل کرد و آن شهر را مرکز هنرمندان و دانشمندان ساخت. سبک هنری یا مکتب هرات تحت حمایت او و پسرش بایسنقر شکل گرفت. همسر او گوهرشاد آغا “بیگم” نیز بناها، مساجد و مدارس بسیاری بنا کرد که مسجد گوهرشاد مشهد و مسجد گوهرشاد هرات از آن جمله‌ است).
با بلند کردن تخته سنگ مقبره شاه رخ اولین مشکل پیش آمد و دیده شده که بقایای شاه رخ (اسکلیت او) بسیار تخریب شده است. اکادمیسن هیراسیموف با احتیاط بینظیر جمجمه شاه رخ و توته یی از ستون فقرات او را بخاطر مطالعات علمی اش برداشت. مگر متباقی استخوان های شاه رخ را هیئت کمسیون اندازه نموده و بعداز مستند سازی, با احتیاط کامل به صندوق ها گذاشتند که بعدآ با بقایای دیگر آل تیمور مقایسه کنند. تمام مشخصات اسکلیت را یک به یک وارد کتاب ارکیولوژی (باستان شناسی) خود کردند. پروسه کار مقبره شاه رخ سه روز دوام کرد.
بتاریخ پنجم جون کاووش مقبره الوغ بیگ آغاز گردید. تخته سنگ مقبره الوغ بیگ به حد باور نکردنی سنگین بود. استاکار های کارکشته در کوتاه ترین زمان اهرم دستی ساختند و توسط آن تخته سنگ را برداشتند.
از ویکپیدیا دانشنامه آزاد: (میرزا محمد طارق بن شاهرخ یا میرزا محمد تَراغای بن شاهرخ مشهور به‌نام اُلُغ‌بیگ (۷۹۵ تا ۸۵۳ هجری قمری / ۷۷۲ تا ۸۲۸ هجری خورشیدی / ۱۳۹۳ تا ۱۴۴۹ میلادی) فرزند شاهرخ و نوه تیمور از پادشاهان تیموری ایران بود. او پادشاهی ستاره‌شناس، ریاضی‌دان و اهل علم و ادب بود. او از عجایب تاریخ بشر است که در عین اینکه پادشاه بوده، کتابش به نام زیج الغ بیگ دقیق‌ترین تقویم اسلامی است. [۱] و همچنین به افتخار او دهانه الغ بیگ در کره ماه در کنار بزرگترین دانشمندان علم نجوم به نام این پادشاه دانشمند ثبت شده است [۲] او در سال ۸۲۸ خورشیدی توسط پسرش عبداللطیف کشته شد.) در حالیکه میبینیم درین معلومات ویکپدیا معلومات غیر دقیق و بعضآ ذهنی و تحریف آگاهانه نیز مشهود است. مثلآ در زمان الوغ بیگ اثری از دولت ایران وجود نداشت به همه حال انسانهای بزرگ را همه از خود میدانند باکی نیست. مگر در مورد کشته شدن میرزا الوغ بیگ تاریخدانان معروف کاملآ نظر متفاوت دارند که در ذیل خواهد آمد.
الوغ بیگ میرزا محمد نواسه دوست داشتنی امیر تیمور ستاره شناس, نقاش و ریاضی دان اعمار یک رصدخانه بزرگ جهانی را هدف زندگی خود قرار داد. روزی از هر نقطه سمرقند ساختار بزرگ دایره وی به بلندی ساختمان ده طبقه یی خود نمائی میکرد که آن رصدخانه میرزا الوغ بیگ بود. اما حالا درین محل در زیر زمین دایره قوس مانندی بجا مانده است که بیانگر قسمتی از رصدخانه (زمانی) بزرگ الوغ بیگ هست.
میرزا الوغ بیگ ازین رصدخانه کوردینات هزاران ستاره را مشخص و تثبیت کرد که تا هنوز ستاره شناسان تمام جهان کشفیات خود را با مقایسه کوردینات میرزا الوغ بیگ اعتبار میبخشند. میرزا الوغ بیگ علوم نجومی, ریاضی و فلسفی را در صف اول حیات اجتماعی, سیاسی و فرهنگی قرار داد. گویند که الوغ بیگ با گذراندن شب و روز خود در رصدخانه حتی نمیتوانست مناسک یومیه دینی و مذهبی را بطور کامل ادآ نماید. به عقیده میرزا الوغ بیگ آموختن علم مهمترین عبادت شمرده میشد. اما ملا های جاهل, متعصب و متحجر ضد علم و معرفت الوغ بیگ را به جادوگری و (ایروس) به افسانه یونان قدیم خدای عشق معنی شده است) و عشق با ستاره متهم نمودند و به فتوآ و امر این ملا ها الوغ بیگ را محکوم به اعدام و سرش را از تنش جدا کردند.
نظر دیگری نیز در مورد کشته شدن الوغ بیگ وجود دارد که گویا میرزا الوغ بیگ در اثر حمله دو نفر ناشناش کشته شده است. اما تحقیقات کاووش حقایق دیگری را برملا میسازد.
ملک قیوموف: وقتی مقبره میرزا الوغ بیگ را باز کردند دیدند که سر او در پهلوی جسدش قرار داشت.
هیراسیموف جمجمه را بالا کرد و با دقت تام بررسی نمود و بلا وقفه علامه بریده شدن شر الوغ بیگ را در مهره گردن بدیگران نشان داد و در حقیقت این که در این قبر الوغ بیگ دفن شده است هیچ تردیدی باقی نماند.
ملک قیوموف: حتی بزودی این را هم تثبیت کردند که که شمشیر چگونه و از کدام زاویه وارد گردن میرزا الوغ بیگ گردیده است. عکاسی کردند, فلم برداشتند و هر چیز را دقیق مستند سازی کردند حتی اندازه ها را تا ملی متر دقیق نوشتند.
علمای تاریخ دان, باستانشناسان و دیگر اعضای هیئت دو هفته تام بالای بقایای میرزا الوغ بیگ کار کردند. اسکلیت الوغ بیگ با تفاوت از اسکلیت شاه رخ میرزا در حالت بسیار خوب و حتی عالی حفظ شده بود. هیچ یک از استخوان ها کوچکترین آسیب طبیعی و زمانی ندیده بود. حتی در مزار الوغ بیگ توته هائی از تزئینات تکه ئی ابریشمی بدست آمد. همه مفردات بدست آمده یکی پی دیگری ثبت و مستند سازی گردید. جدولی مرتب کردند که مطابق آن تمام کسانیکه در مزار گور میر مدفون هستند با همدیگر مقایسه گردد و بدانند که این بقایا چه ارتباط خونی و فامیلی با همدیگر و همچنان با امیر تیمور دارند. میخائیل هیراسیموف همه ضروریات را آماده میکرد تا تحقیقات در مسکو آغاز گردد.

پایان قسمت پنجم

ادامه دارد

Short URL: https://www.turklar.com/?p=20197

Posted by on آوریل 19 2020. Filed under تازه ها, مطالب برگزیده. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

© 2020 ففتا. تمام حقوق محفوظ و متعلق به ففتا است. ورود - میزبانی وب آی پی پلنز

مقالات منتشره در سايت ففتا بيانگر نظريات نويسندگان آن است و فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان مسئوليت آنرا ندارد. ازطرف اداره سايت