ففتا

چرا روشنفکران وطن ما متلاشی اند؟

حازم

نوشته یی از: حفیظ حازم

چرا روشنفکران وطن ما متلاشی اند؟ روشنفکر کیست؟ اگردر یک کلمه بگوییم روشنفکر کسی است که دارای یک بینش تجدد طلب وانتقادی است، یعنی روشنفکر ابتدا نسبت به وضع موجود، معترض است و در همین حال می‌کوشد تا آنچه را که «وضع مطلوب» می‌داند جانشین آن سازد.بنابراین تعریف، به هر باسواد, فیلسوف، دانشمند، نویسنده و هنرمند روشنفکر اطلاق نمی‌شود، بلکه روشنفکر باید خودآگاهی داشته باشد و روح زمان و نیاز جامعه‌اش را حس کند و دارای بینش پیشروبخاطر جهت یابی و رهبری فکری جامعه باشد و جامعه خود را دقیقاً و مستقیماً بشناسد نه از راه ترجمه و تفسیر دیگران و زمان خود را درک کند و حرکت زمان را پیش بینی کند و به نیاز های نسل خود آگاه باشد.روشنفکر کسی است که با منطق خویش و بدون تقلید، همه چیز را خودش تجزیه و تحلیل می‌کند و متفکری است که به «آگاهی» رسیده و در نتیجه دارای جهان بینی باز و متحول و قدرت درک و تحلیل منطقی از اوضاع و احوال زمان و جامعه‌ای است که در آن زندگی می‌کند می‌باشد.پس با این تعاریف که از روشنفکر شد باید گفت که: روشنفکر دارای پایگاه اجتماعی ممتازی نیست، و روشنفکر الزاماً مکتب خوانده و تحصیل کرده و دانشمند هم نیست بلکه کسانی اند که در تاریخ دست به تحرکاتی زده‌اند. روشنفکرانی بوده اند که هیچ گونه تحصیلاتی نداشته‌ اند ولی درک درستی از زندگی سیاسی و اجتماعی روزگار شان داشته اند. رسالت روشنفکر، خوانش درست ازحرکت زندگی و اجتماع بشری است تا در هدایت جامعه و دگرگونی و تکامل آن و بهتر شدن زندگی انسان ها نقش سازنده و موثر داشته باشد.‎ امّا لازم است پیرامون روشنفکران جامعه خودمان بگوییم که بیشتر تاکنون تحت تأثیر مناسبات قومی, مذهبی و ایدیالوژیک قرار گرفته اند تا یک روشنفکر خود اندیش و تعقل گرا. در جامعه ما اکثرآ کسانی خود را روشنفکربه حساب میآورند که مکتب رفته و درس خوانده باشند که با خوانش چند جلد کتاب خواسته اند نقشی در دگرگونی جامعه با تقلید از جوامع دیگر بشری و ساختار های آن که یکسری آزادی های مدنی و اجتماعی را در بر دارد نقش بازی بکنند.روشنفکران جامعه ما با شرق زده گی و غرب زده گی و نداشتن اسقلالیت فکری و سر درگمی در تحولات کشوری و بین المللی هرگزنتوانسته‌ اند که به استقلال فرهنگی و ملی برسند. از چنین قشری که همه با هوای غرب و شرق نفس می‌کشند و جز کالاهای فکری و اخلاقی وارد شده از شرق و غرب را مصرف نمی‌کنند، نمیتوان انتظار بلند بالایی را برد که در مناسبات قومی, مذهبی و عقیده وی غرق نشوند. روشنفکران راستینی که به خودآگاهی رسیده باشند خیلی کم‌اند و از طرفی تحصیل کرده‌های به اصطلاح روشنفکر ما اساساً در حاشیه جامعه زندگی می‌کنند و با متن مردم پیوندی ندارند و سخنان آنها را هم توده ‌های مردم نمی‌فهمند.روشنفکر جامعه ما درین چند دهه اخیر حضور پیش قراول بودن در جامعه را نداشته اند و اکثرآ دنباله رو و چشم نگر بوده اند. چون فاقد ایدیالوژی معین ووفاداری به آرمانهای ملی و روشنفکری و روشنگری نداشته اند, بنآ در منجلاب قوم و مذهب سقوط کرده اند و داعیه زورمندان, مذهبیون و ظالمان را بگونه یی نشخوار نموده اند.روشنفکران زیادی هم داریم که همیشه سیل بین و پله نگر بوده اند که در مواقع سنگین شدن پله های ترازوبه نفع یکی ازطرفین, به طرفداری کسی یا کسانی صدا بلند میکنند تا موقفی یا رتبه یی را برایشان کمایی نمایند.وضعیت روشنفکری در کشور ما با غرق شدن روشنفکران در مناسبات قومی , مذهبی و ایدیالوژیک و نداشتن برنامه واحد و کارا برای حل بحران و برون رفت از وضعیت کنونی خیلی تاریک و نگران کننده است.روشنفکر وظیفه دارد تا نبض جامعه خودش را شناسایی کند, دنباله رو تیوری های شرقی و غربی نباشد بل در عوض با در نظر داشت شرایط موجود و بازخوانی از ساختارجامعه و تن ندادن به بیراهه روی های قومی, مذهبی و ایدیالوژیک با ترک همه مخاصمات و کینه ورزی های گزشته و اختلافات فکری و سلیقوی گزشته, صفحه جدیدی را بگشایند تا باشد با اتحاد و تفاهم برای رفع بحران و فلاکتی که گریبان گیر کشور و مردم ما شده است, نقش وطن پرستانه و پیشتاز بودن شانرا ادا سازند.

Short URL: https://www.turklar.com/?p=20301

Posted by on مه 26 2020. Filed under تازه ها, نگاه. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

© 2020 ففتا. تمام حقوق محفوظ و متعلق به ففتا است. ورود - میزبانی وب آی پی پلنز

مقالات منتشره در سايت ففتا بيانگر نظريات نويسندگان آن است و فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان مسئوليت آنرا ندارد. ازطرف اداره سايت