ففتا

زبان اوزبیکی خاقانی

از صفحه گل محمد بیگ بوستانی

۲۹ میزان روز ملی زبان اوزبیکی؟

زبان اوزبیکی ( خاقان تیلی) :

زبان اوزبیکی(خاقان تیلی) از جمله زبان های که در عالم بشریت پدید آمده و به مثابه زبان زنده دنیا شناخته شده است، که سابقه آن به دوران سومریان می رسد، واضیح می توان گفت که زبان اوزبیکی(تورکی خاقانی ) یکی از مکمل ترین زبان های جهان است، باوجود این که پس از گذشت سالیان دراز، از رشد و تکامل باز مانده است، باز هم با اطمینان و باور مندی کامل می توان گفت که مادر زبان های منطقه و جهان به شمار می آید. زبان که در تمام زبان های دنیا حضور مشخص و در رگ وریشه زبان های چون فارسی، پشتو، اردو، عربی، انگلیسی، ایتالیایی،فرانسوی، پشه ای،نورستانی ،بلوچی، گجری وغیره جا دارد که گل واژه تورکی را به صورت ‌‌وفور و پراکنده در زبان های ذکر شده می توان یافت. علم باستان شناسانی از جمله شاخص های لازمی و آن پلی است که یک ملت برای شناخت از گذشته خود ،برای ورود به آینده را روشن می سازد.
با تکیه به این مدعا در میابیم که زبان اوزبیکی(تورکی خاقانی ) ۵۵۰۰ سال پیش زبان مستقلی بوده که ادامه دهنده همان زبان سومری می باشد ، این ادعا را باستان شناسان بزرگ شناخته شده جهان چون “سامویل هوک” ، “دل هایمز”، “فریتزهومل” ، “دیاکونوف” ، “پروفیسور عثمان ندیم” ، “دوکتور معزز علمیه چیغ” ، “پروفیسور ذهتابی” وغیره بودند که بعد از سال ها کاوش وتحقیق علمی و کشفیات که از کتیبه ولوحه های سومری دریافتند که حاوی بیش از ۳۰۰ کلمه تورکی می باشد ، با گویش امروزی تورک ها مطابقت کامل دارد و با اعلام نتیجه تحقیق شان ثابت ساخته اند که سومریان اجداد تورکان امروزی است و زبان سومری ریشه زبان تورکی و پروتوتورک می باشد . قابل یاد آوری است درطول بیست سال اخیر تعداد زیادی از نخبگان کشور ما جهت رشد زبان اوزبیکی با ایجاد فرهنگ لغات زحمات زیاد را چون استاد نورالله آلتای ، استادحلیم یارقین، استاد رحیم ابراهیم و سایرین کشیده اند وهمچنان ایجاد فرهنگ اصیل ” شارق، اوزبیکی به فارسی ” با حجم ۱۵۰۰ صفحه به چاپ رسیده است.
با این همه افتخارات گذشته که زبان اوزبیکی (تورکی خاقانی ) در درازی تاریخ دارد، “۲۹ میزان روز ملی زبان اوزبیکی” شناخته شده است آیا تجلیل از این روز چه دست آورد و دل خوشی را در پی خواهد داشت به یقین این یک تجلیل نمایشی و محفلی است نه احقاق حقوق، بلکه به بازی گرفتین وریشخند زدن به عظمت زبان اوزبیکی و ملیون ها گوینده آن می باشد.
در حال حاضر افغانستان کشور است با ملیت های متنوع ، مطابق به قانون اساسی توشیح و اعلام شده جاری کشور که آن هم یک قانون تحریف شده وتحمیلی می باشد ، زبان اوزبیکی در جمله سایر زبان ها چون پشه یی ، نورستانی، بلوچی،پامیری، گوجری، براهوی وغیره به حیث زبان سوم شناخته شده است در این جا به حق هیچ ملیتی جسارت نمی کنم هر ملیت حق طبیعی خود را درقبال زبان خود دارد ، با توصل به حقیقت ، گویندگان این زبان های ذکره شده همه شان را جمع کنیم به ملیون نمی رسد اما با دید واقعیت نگری اگر چنین عدالت است جفای بزرگی در حق زبان اوزبیکی می باشد ، اوزبیک ها از لحاظ جمعیت چهارمین ملیت بزرگ در کشور می باشد با نظر سنجی های که صورت گرفته است نزدیک به هشت ملیون نفر یا حدود ٪ ۷۵ در تورکستان جنوبی(تورکستان افغانستان ) به آن تکلم می کنند اگر این تجلیل ملی باشد باید به زبان اوزبیکی همانند زبان پشتو وفارسی در تلویزیون و رادیو یک سان حق داده شود نه نیم ساعت؟ وهمچنان لسان اوزبیکی همانند لسان پشتو وفارسی در سر تا سر افغانستان به حیث یک زبان درمکاتب تدریس و آموزش صورت گیرد همان طوری که ما تورک ها (اوزبیک ها )زبان فارسی و پشتو را میاموزیم .اگر پیرو برادری و عدالت هستیم اینست ملی بودن درغیر آن این تجلیل بی معنا و حتی توهین به حق این زبان وگویندگان آن تلقی می شود، این بدین معناست، مانند توپ فوتبالی که با صد زحمت به دهن گول آورده می شود اما گول حاصل نمی شود.
پیام این نوشته به همه تورکی گویان اوزبیکی به ویژه به روشنفکران عزیز اینست با اتحاد و یک پارچگی تمام، قوت خود را چون گرز عظیم در پیکر فاشیزم کور و تاریک اندیش فرود آورده وحق را بجای خودش قرار بدهند، این یک شعار نیست، باید دانیم که هیچ تلاش و مبارزه بخاطر حق وعدالت بی ثمر نخواهد ماند بلکه با همت مردم تاریخ ساز ملیت تورک این وطن در راس روشنفکران عزیز می توانیم این آرمان پاک و مقدس را تحقق ببخشیم . به پیش با یک صدا بخاطر تحقق حق و عدالت.
خدمت خوانندگان عزیز عرض شود که بخاطر دریافت منابع تاریخی ذکر شده به کتاب تاریخ تورکستان جنوبی وفرهنگ شارق اوزبیکی به فارسی مراجعه فرمایند.

Short URL: https://www.turklar.com/?p=20541

Posted by on اکتبر 18 2020. Filed under تازه ها, زبان, مطالب برگزیده, مقالات. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

© 2020 ففتا. تمام حقوق محفوظ و متعلق به ففتا است. ورود - میزبانی وب آی پی پلنز

مقالات منتشره در سايت ففتا بيانگر نظريات نويسندگان آن است و فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان مسئوليت آنرا ندارد. ازطرف اداره سايت