ففتا

فلسفه شب یلدا چیست؟

شب یلدا نزدیک است خواستم با شما دوستان عزیز ومهربان باشم.قبل این که در رابطه به شب یلدا خدمت تان عرض کنم با یک مقدمه تاریخی راجع علل و فلسفه ای پیدایش و ریشه آن را پی میگیریم. فلسفه وپیدایش شب یلدا بر می گردد به ۵۷۰۰ سال قبل امروز در دوره سومریان اجداد تورکان امروزی که اولین پایه گذاران تمدن بشری در کره خاکی می باشند سومریان یکی از کهن ترین اقوام التصاقی زبان تورک باستان آسیای میانه منجمله بلخ کنونی بزرگ می باشد. قسمت زیاد آنها از موطن اصلی شان به نواحی جنوب عراق کنونی ( بین النهرین ) وقسمت های شمال غرب خلیج فارس از جمله در بابل مستقر گشته و تمدن پیشرفته ای بشری را پدید آوردن. به نظر پژوهشگران تاریخ باستان، زبان سومری کهن ترین نوشته شده نوع بشر است، اولین خط میخی، اولین قوانین و اداره ی جامعه، اختراع الفبا، صنایع مختلف، ستاره شناسی، علم طب، وغیره را به وجود آوردن که الوح بدست آمده از آن دوران که بیانگر این حقیقت می باشد فعلا در موزیم های بزرگ جهان، آمریکا و اروپا نگهداری می شود. که مصر باستان و یونانیان قدیم مبادی علم را از سومریان اقتباس کرده اند.تقسیم شبانه روز به ۲۴ ساعت، هر ساعت به ۶۰ دقیقه و هر دقیقه به ۶۰ ثانیه یاد گار سومریان است، تقسیم سال به چهار فصل و تقویم سال نامه از شاهکارهای سومریان است و کوتاه ترین و دراز ترین شب های روز توسط سومریان نمایان گردید هیچ ملتی جز از تورکان ادعا کرده نمی تواند و تمام خصوصیات ها مربوط آن ها می شود. شب یلدا، سال نو و چهارشنبه سوری ماندگار های است از سومریان باقی مانده است. یلدا را پارس های ایران با جعل و رفتار شوونیستی ونژاد پرستانه، استعمار گرایانه و زیاده خواهی خود با کتمان حقیقت ها بخاطر ایجاد کدورت و تحریک دشمنی ها بین ملل و فرهنگ و تمدن منطقه خاک پاشی کرده، که تحمل و بزرگی زبان تورکی را ندارند با کتمان اصل معنای واژه آنرا سریانی گفته و تولد معنی کرده اند که هیچ ربطی به “یلدا” ندارد بلکه یلدا در اصل ” ییلدا یا ایلدا ” می باشد و مرکب از سه کلمه تورکی بوده که ریشه سومری دارد به وجود آمده است، ییلدا یعنی، یای = گسترده، پهن، فراخ، وسیع و طویل ؛ ییل یا ایل = سال + دا (ده) پسوند تاکید می باشد، یعنی ” یای ایلدا ” یعنی شب دراز ، “یای آیدا کیچه سی” یا ” یلدا کیچه سی”، به معنی دراز ترین و پهن ترین و گسترده ترین شب سال می باشد. اگر این کلمه را سریانی بدانیم دیده می شود که در بین هیچ یک از کشور های سامی زبان که عرب ها هم مشمول آن هستند از تجلیل این شب خبری نیست و حتی در فرهنگ شان هم وجود ندارد، پس به جرئت می توانیم بگویم نامگذاری شب یلدا و واژه آن از اجداد تورکان عبارت از سومریان می باشد گرفته شده است که از هزاران سال قبل این رسم از سومریان در آسیای میانه باقی مانده است که در افغانستان، ایران، پاکستان، تاجیکستان، اوزبیکستان، شرق آسیا، جاپان و بعضی از کشور های دیگر که در قدیم سرزمین تورکان ( توران زمین ) بوده است نیز با مراسم خاص جشن گرفته می‌شود. قابل یاد آوری است بعد لشکر کشی داریوش در بابل در سال ۵۰۲ قبل از میلاد این رسم توسط داریوش از دیار سومریان به ایران امروزی آورده شده و درج تقویم شان گردیده است. ادعای پارس ها ایران جز از افسانه سازی های پوچ وغلط چیز دیگر بوده نمی تواند. این رسم یا جشن در طول تاریخ در سر زمین افغانستان فعلی به ویژه در تورکستان جنوبی به این رسم نیاکان شان تا هنوز ادامه می دهند.شب یلدا یا چیلله کیچه سی هم گفته می شود. کلمه چیلله هیچ ارتباطی به چهل پارسی ندارد بلکه، ” چیلله “به معنای سخت، دشوار، روز های سخت زمستان می باشد ( کته چیلله چهل روز و کیچیک چیلله بیست روز زمستان را از اول جدی تا ۳۰ دلو در بر می گیرد مجموعا ۶۰ روز می باشد ) یعنی روز های زمستان سخت ، دشوار و رنج آور را چیلله می گویند به صورت ” چله ” وارد زبان فارسی شده است. شب یلدا از هزاران سال قبل به این طرف در افغانستان به ویژه در تورکستان جنوبی از آغاز شب یلدا یا چیلله کیچه سی که آخر شب قوس میباشد تجلیل به عمل می آورند، این رسم نشان دهنده ی اتفاق ، اتحاد، باهمی و برادری در بین مردم ما محسوب می‌شود که گویا آنها چگونه بتوانند با سختی های زمستان دست به دست هم داده و با کمک و یاری هم مبارزه بکنند تا از سرمای شدید زمستان با طلب رزق و روزی فراوان از در گاه تینگری( خداوند ) بیرون به در آیند، این شب با ضیافت های خاص با مزین نمودن سفره ها در همه مناطق کشور ما تجلیل می گردد، در تورکستان جنوبی در این شب هچ کی نمی خوابد اکثرا جوانان در مهمان خانه ها جمع می شوند با نوع بازی بنام ” گیجه مان یا گجه مان ” با هم مسابقه می دهند این مسابقه تا ساعت های سه شب با موسیقی مردمی دوام می کند بعد آن همه با هم سفره آرایی میکند با ذبح نمودن گوسفند و آماده نمودن قابلی اوزبیکی ، روی سفره ها را با انواع میوه های تازه وخشک به ویژه تربوز و انار تزئین میگردد و در خانه ها هم توسط مرد ها و خانم های سال مند به قصه پردازی های افسانوی و با خوردن آجیل، حلوای کنجد ، حلوای لوزی با چای سبز و میوه تازه شب را به آخر می رسانند و بعداز صرف طعام و میوه جات با دعای خیر محفل شان را خاتمه می بخشند.جهت معلومات بیشتر مراجعه کنید به فرهنگ شارق اوزبیکی به فارسی و تاریخ مختصر تورکستان جنوبی. بهرالدین شارق ۲۸ / ۹ / ۱۳۹۹ در تصویر زیر نمادی از تمدن سومریان ۵۷۰۰ سال قبل از امروز

Short URL: https://www.turklar.com/?p=20613

Posted by on دسامبر 19 2020. Filed under تازه ها, علمی, مطالب برگزیده. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

© 2021 ففتا. تمام حقوق محفوظ و متعلق به ففتا است. ورود - میزبانی وب آی پی پلنز

مقالات منتشره در سايت ففتا بيانگر نظريات نويسندگان آن است و فدراسیون فرهنگی توركان افغانستان مسئوليت آنرا ندارد. ازطرف اداره سايت