ففتا

14- فبروری ظهیرالدین محمد بابر پادشاه توغیلگنی نینگ 533- ییللیگی

 یارقین جنابلری نینگ صحیفه سیدن

14- فبروری ظهیرالدین محمد بابر پادشاه توغیلگنی نینگ 533- ییللیگی
* “بابرنامه” ده‌گی قیزیقرلی ادبی واقعه لریدن سیز عزیزلر اوچون عجایب بیر عبرتلی اۉرنک تقدیم قیله میز:
*
“شیباق خان [شیبانی خان-یارقین] سمرقندنی آلغاندا ملا بنایی نی ملازم قیلیب اېدی، شیباق بیله اېدی. سمرقند فتحی دین نېچه کوندین سۉنگرا سمرقند غه کېلدی. قاسم بېک اندین بدگمان بۉلوب، شهر سبز ساری رخصت بېردی. نېچه کوندین سۉنگ چون فضیلت لیق کیشی اېدی گناهی صادر بۉلمایدور اېدی، سمرقندغه کېلتوردوک. دایم قصیده و غزل اۉتکارور اېدی. نوا دا بیر عمل مېنینگ آتیم غه باغلاب اۉتکاردی. اۉشول اثنا دا بیر رباعی ایتیب اۉتکاردی:
نی غله مرا کزو توانم نوشید
نی مهمل غله تا توانم پوشید
آنرا که نه خوردنست و نی پوشیدن
در علم و هنر کجا تواند کوشید؟
اول فرصت لاردا بیرار- ایکیرار بیت ایتور اېدیم، ولی غزل توگاتمایدور اېدیم. بیرگینه تورکی رباعی ایتیب ییباردیم. رباعی:
ایشلار باری کۉنگلونگداکی دېک بۉلغوسیدور
انعام و وظیفه باری بویرولغوسیدور
اُول غله و مهمل غله که دېب اېردینگ بیلدیم
مهمل غه بۉی و غله دین اوی تۉلغوسیدور
ملا بنایی بو رباعی نینگ سۉنگگی مصراعی نینگ قافیه سینی ردیف قیلیب، اۉزگا قافیه بیله بیر رباعی اۉتکاردی. رباعی:
میرزام که شاه بحر و برّ بۉلغوسیدور
عالم دا هنر بیرله سمر بۉلغوسیدور
بیر مهمل اوچون مونچه عنایت بۉلدی
معقول اگر دېسام نې لار بۉلغوسیدور؟
(بابرنامه، مانو ایزی سعی و اهتمامی بیله، شوکادو مطبعه سی، 1-جلد، کیوتو-جاپان: 1995، 127-128 بېتلر)
* عبرتلی چیمدیم: دقت قیلینگ! بنایی نینگ فارسچه رباعی سیگه بابر پادشاه تورکچه رباعی یازگن. بنایی اېسه اونینگ جوابیگه فارسچه اېمس، تورکچه رباعی یازیب منتدارلیک بیلدیرگن!
اېندی، اگر بابر پادشاه تورکچه جواب اۉرنیگه مبادا فارسچه جواب یازگنیده اېدی، بنایی هم تورکچه اۉرنیگه فارسچه جواب یازگن بۉلور اېدی!! حال بو که او هیچ قچان تورکچه ایتمسدی و حتی هراتده بۉلگن چاغلریده، اوشبو تیلگه نسبتاً استهزالی سۉزلر ایتیب، نوایی نینگ جیغی گه هم تېگردی. بیراق بابر حضوریده، “ارتزاق” اوچون تورکچه ایتیشگه مجبور بۉلگن!
بیر اۉیلب کۉرینگ عزیزلر! اگر سلطان محمود غزنوی (و بشقه تورک سلطانلری هم) صِله لر بېریب، باقیب یاتگن 400 کیشی شاعر، یازووچی و مورخ گه آزگینه ایما قیلیب: فارسچه اېمس، مېنینگ آنه تیلیم “تورکچه”گه یازینگلر! دېگنیده اېدی، تورک ادبیاتی قنچه-قنچه اثرلردن بای بۉلیب، قنداق یوکسک چۉقیلرگه چیقردی و فارسچه ادبیات نې کۉیلر گه توشردی؟!!

foto van M.h. Yarqin.

Short URL: https://www.turklar.com/turkic/?p=3711

Posted by on ژانویه 31 2016. Filed under باقش, ینگی عنوان لر. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed

300x250 ad code [Inner pages]

Search Archive

Search by Date
Search by Category
Search with Google

Photo Gallery

120x600 ad code [Inner pages]
ورود | Designed by Gabfire themes